Fundacja Pałac w Dolsku -Stiftung Schloss Dölzig

19/09/2026

📷 Dziewczęta przed Pałacem w Dolsku, prawdopodobnie lata 40. XX wieku. Fotografia przedstawia jeden z roczników tzw. Landjahrlager – ośrodka narodowo-socjalistycznego, w którym młodzież spędzała okres nauki i pracy na roli. Według zachowanych informacji po zbombardowaniu szkoły dla dziewcząt w Pogegen w Prusach Wschodnich została ona przeniesiona do pałacu w Dolsku; zdjęcie wykonano przed głównym wejściem do pałacu.

Fotografia ze zbiorów Fundacji Pałac w Dolsku.
===***===
📷 Mädchen vor dem Schloss in Dölzig, vermutlich in den 1940er Jahren. Die Aufnahme zeigt einen Jahrgang eines Landjahrlagers – einer Einrichtung, in der Jugendliche in der zeit des Nationalsozialismus für eine bestimmte Zeit lernten und auf dem Land arbeiteten. Nach den überlieferten Informationen wurde nach der Bombardierung der Mädchenschule in Pogegen in Ostpreußen deren Betrieb nach Schloss Dölzig verlegt.
Das Foto entstand vor dem Haupteingang des Schlosses.
Das Bild stammt aus der Sammlung der Stiftung Schloss Dölzig.

12/09/2026

Pałac w Dolsku, około 1936 roku.
Członkowie Reichsarbeitsdienstu pozują w oknie zachodniego skrzydła pałacu w Dolsku.
Fotografia pochodzi ze zbiorów prywatnych i została przekazana Fundacji przez jednego z uwiecznionych na niej członków RAD-u.
Zdjęcie zostało poddane cyfrowej rekonstrukcji i koloryzacji.

===***===
Das Schloss in Dölzig, um 1936.
Angehörige des Reichsarbeitsdienstes posieren in einem Fenster des westlichen Schlossflügels.
Die Fotografie stammt aus einer Privatsammlung und wurde der Stiftung von einem der darauf abgebildeten RAD-Angehörigen übergeben.
Die Aufnahme wurde digital restauriert und koloriert.

05/09/2026

🏰 Georg III von der Marwitz – pan na Dolsku

Jedną z ciekawszych postaci w XVII-wiecznej historii Dolska był Georg III von der Marwitz (1606–1679). Jako trzeci syn otrzymał w ojcowskim dziale Dolsk, który stał się jednym z najważniejszych dóbr w jego życiu.

Jego losy przypadły na burzliwy okres wojny trzydziestoletniej. Georg służył w armii brandenburskiej. Był rotmistrzem, następnie majorem i podpułkownikiem, a ostatecznie pułkownikiem oraz komendantem twierdzy w Drezdenku.

Źródła zachowały również ciekawy opis jego domu i majątku. Wspominają m.in. kosztowną biżuterię, złote przedmioty oraz niewielką bibliotekę, w której znajdowała się m.in. oryginalna Biblia Marcina Lutra.

Szczególnie istotny jest jego związek z Dolskiem. Był jego ojcowskim dziedzictwem, a po jego śmierci dobra przejęli jego potomni, kontynuując obecność rodu von der Marwitz w historii miejscowości aż do połowy XVIII wieku.

Georg zmarł 9 kwietnia 1679 roku. Jego szczątki przewieziono do Groß Rietz, gdzie został pochowany. Co niezwykłe, do naszych czasów zachowało się tam jego okazałe, barwne epitafium – otoczone bronią, sztandarami i wojskowymi trofeami, z herbem rodu von der Marwitz w centrum. ⚔️ To wyjątkowa pamiątka: w Groß Rietz do dziś znajduje się zachowane epitafium jednego z dawnych panów na Dolsku.

Kolejny fragment historii naszego pałacu i miejscowości, który mimo upływu niemal 350 lat możemy zobaczyć na własne oczy.

===***===
🏰 Georg III. von der Marwitz – Herr auf Dölzig

Eine der interessanteren Persönlichkeiten in der Geschichte Dölzigs im 17. Jahrhundert war Georg III. von der Marwitz (1606–1679). Als dritter Sohn erhielt er bei der väterlichen Erbteilung Dölzig, das zu einem der wichtigsten Güter seines Lebens wurde.

Sein Lebensweg fiel in die unruhige Zeit des Dreißigjährigen Krieges. Georg diente in der brandenburgischen Armee. Er war Rittmeister, anschließend Major und Oberstleutnant und schließlich Oberst sowie Kommandant der Festung Driesen.

Die Quellen haben auch eine interessante Beschreibung seines Hauses und seines Besitzes überliefert. Erwähnt werden unter anderem kostbarer Schmuck, goldene Gegenstände sowie eine kleine Bibliothek, in der sich unter anderem eine Originalbibel Martin Luthers befand.

Von besonderer Bedeutung ist seine Verbindung zu Dölzig. Das Gut war sein väterliches Erbe, und nach seinem Tod übernahmen seine Nachkommen den Besitz und setzten die Präsenz der Familie von der Marwitz in der Geschichte des Ortes bis zur Mitte des 18. Jahrhunderts fort.

Georg starb am 9. April 1679. Seine sterblichen Überreste wurden nach Groß Rietz überführt, wo er beigesetzt wurde. Bemerkenswerterweise hat sich dort bis heute sein prächtiges, farbig gefasstes Epitaph erhalten – umgeben von Waffen, Fahnen und militärischen Trophäen, mit dem Wappen der Familie von der Marwitz im Zentrum. ⚔️ Eine außergewöhnliche Erinnerung: In Groß Rietz befindet sich bis heute das erhaltene Epitaph eines der einstigen Herren auf Dölzig.

Ein weiteres Stück der Geschichte unseres Schlosses und unseres Ortes, das wir trotz des Verlaufs von beinahe 350 Jahren noch heute mit eigenen Augen betrachten können.

02/09/2026

📚 Ponownie dostępne!
Z radością informujemy, że znów można zamawiać polsko-niemieckie wydanie z serii „Schlösser und Gärten der Neumark / Zamki i Ogrody Nowej Marchii”, poświęcone historii Dolska. 🏰 Edycja jest dwujęzyczna [🇵🇱🇩🇪].

Zamówienia przyjmujemy telefonicznie pod numerem 691 380 160 lub poprzez wiadomość prywatną (PW). 📖

===***===

📚 Wieder erhältlich!
Wir freuen uns, Ihnen mitteilen zu können, dass die deutsch-polnische Ausgabe aus der Reihe „Schlösser und Gärten der Neumark / Zamki i Ogrody Nowej Marchii“ über die Geschichte von Dölzig | Dolsk wieder bestellt werden kann. 🏰 Die Edition ist zweisprachig [🇵🇱🇩🇪]

Bestellungen nehmen wir telefonisch unter +48 691 380 160 oder per Privatnachricht (PN) entgegen. 📖

29/08/2026

Kilka dni temu minęła kolejna rocznica bitwy pod Mars-la-Tour z 16 sierpnia 1870 roku, jednej z najkrwawszych bitew wojny francusko-pruskiej. Z wydarzeniem tym wiąże się również jeden z tragicznych rozdziałów w historii Dolska.

Wśród tysięcy poległych znalazło się dwóch młodych przedstawicieli rodu von Tresckow: Tassilo von Tresckow jr., urodzony w 1848 roku w pałacu w Dolsku, oraz jego młodszy brat Fritz von Tresckow, urodzony również tutaj w 1850 roku. Obaj służyli jako kawalerzyści w 1. Pułku Dragonów Gwardii i obaj polegli tego samego dnia pod Vionville, nieopodal Mars-la-Tour.

Z zachowanych wspomnień wyłania się niezwykle poruszający obraz ich ostatnich chwil. Krótko przed feralną szarżą bracia mieli zobaczyć się po raz ostatni i z ufnością pomachać do siebie na pożegnanie. Niedługo później obaj zostali trafieni kilkoma kulami. Ciężko ranny Tassilo miał zostać pod koniec dobity bagnetem.

Po zakończeniu walk pole bitwy przedstawiało wstrząsający widok. Podobnie jak w przypadku wielu innych poległych, ciała obu młodych oficerów zostały ograbione. Następnie, daleko od rodzinnego domu, pochowano ich prowizorycznie wraz z innymi poległymi przy pobliskim murze cmentarnym.

Szambelan von Tresckow z Dolska nie chciał pogodzić się z tym, aby jego synowie pozostali na zawsze w przypadkowym grobie na odległym polu bitwy. Wciąż dysponował odpowiednimi wpływami i znajomościami i nie szczędził ani wysiłków, ani środków, aby odnaleźć ich szczątki, wydobyć je z pierwotnego miejsca pochówku i sprowadzić do rodzinnego Dolska.

Tak oto obaj bracia po raz ostatni powrócili do domu.

Spoczęli w rodzinnej krypcie rodu von Tresckow w parku pałacowym. Ich ojciec ufundował również poświęcone im okazałe neogotyckie epitafium. Pomnik ten przetrwał burzliwe koleje historii i zachował się do naszych czasów.

===***===

Vor wenigen Tagen jährte sich die Schlacht bei Mars-la-Tour vom 16. August 1870 – eine der blutigsten Schlachten des Deutsch-Französischen Krieges. Mit ihr verbindet sich auch eines tragisches Kapitel in der Geschichte von Dölzig.

Unter den Tausenden Gefallenen befanden sich zwei junge Männer aus dem Hause von Tresckow: Tassilo von Tresckow jr., geboren 1848 im Schloss Dölzig, und sein jüngerer Bruder Fritz von Tresckow, geboren 1850 in Dölzig. Beide dienten als Reiter im 1. Garde-Dragoner-Regiment – und beide fielen am selben Tag bei Vionville vor Mars-la-Tour.

Aus den überlieferten Erinnerungen ergibt sich ein besonders bewegendes Bild ihrer letzten Stunden. Kurz vor dem verhängnisvollen Ritt sollen sich die beiden Brüder noch einmal gesehen und einander zuversichtlich zugewunken haben. Wenig später wurden beide von mehreren Schüssen getroffen. Tassilo soll, bereits schwer verwundet, schließlich noch mit einem Bajonett getötet worden sein.

Das Schlachtfeld bot nach dem Kampf ein erschütterndes Bild. Wie zahlreiche andere Gefallene wurden auch die Leichname der beiden jungen Offiziere geplündert worden. Schließlich wurden sie zunächst fern der Heimat, zusammen mit anderen Toten, provisorisch an einer naheliegenden Friedhofsmauer verscharrt.

Der Kammerherr von Tresckow wollte nicht hinnehmen, dass seine Söhne irgendwo auf einem fernen Schlachtfeld ihre letzte Ruhe finden sollten. Er verfügte noch über genügend Beziehungen und Einfluss und scheute weder Mühen noch Mittel, um ihre sterblichen Überreste ausfindig machen, bergen und schließlich in die Heimat überführen zu lassen.

So kehrten die beiden Brüder ein letztes Mal nach Dölzig zurück.

Hier wurden sie in der Familiengruft derer von Tresckow im Schlosspark beigesetzt. Ihr Vater ließ ihnen außerdem ein eindrucksvolles gotisches Epitaph errichten. Dieses Denkmal hat die Zeiten überdauert und ist bis heute erhalten.

23/08/2026

Zwiedzanie pałacu w Dolsku w ostatnią sobotę sierpnia!

Termin:
sobota, 29.08.2026 godz. 11:00
Rejestracja:
wiadomość prywatna na FB lub telefonicznie: 691 380 160 lub 501 618 156

Cena: 40 zł (bilet normalny) / 20 zł (bilet ulgowy)
Szczegóły zapisów dostępne są poprzez wiadomość prywatną.

Do zobaczenia w pałacu w Dolsku!

16/08/2026

15/08/2026

Z radością informujemy, że pamiątki, które po wielu latach powróciły do Pałacu w Dolsku, znalazły już swoje stałe miejsce w jego wnętrzach. 🏛️🤍 Od dziś ponownie są częścią pałacu – nie tylko jako świadectwa jego historii, lecz jako stałe eksponaty, które pozostaną tutaj dla przyszłych pokoleń.
===***===
Mit großer Freude können wir berichten, dass die Erinnerungsstücke, die nach vielen Jahren nach Schloss Dölzig zurückgekehrt sind, nun wieder ihren festen Platz in den historischen Räumen gefunden haben. 🏛️🤍 Von nun an sind sie wieder Teil des Schlosses – nicht nur als Zeugnisse seiner Geschichte, sondern als dauerhafte Exponate, die hier für kommende Generationen bewahrt werden.