18/08/2026
Być może jadąc do Zieleńca po drodze widziałeś tajemniczy zamek na wzgórzu. Teraz poznasz jego historię.
Zamek Leśna Skała w Szczytnej to neogotycka rezydencja powstała w XIX wieku, przyciąga turystów odwiedzających Góry Stołowe.
Historia miejsca, na którym stoi Leśna Skała, sięga końca XVIII wieku. W latach 1790–1791, w okresie napięcia pomiędzy Prusami a Austrią, na Szczytniku wzniesiono niewielki fort. Miał on być częścią systemu obronnego zabezpieczającego ziemię kłodzką.
W latach 1831–1838 major hrabia Leopold von Hochberg, ówczesny właściciel Szczytnej, wzniósł tutaj neogotycką rezydencję myśliwską. Projekt budowli przypisuje się Karlowi Friedrichowi Schinklowi, jednemu z najwybitniejszych niemieckich architektów XIX wieku.
Nowa rezydencja otrzymała romantyczną formę nawiązującą do średniowiecznych zamków. Trzykondygnacyjny budynek posiada cztery wieże, dziedziniec, mury oraz suchą fosę. Dzięki położeniu na skalnym wzniesieniu całość sprawia wrażenie prawdziwej górskiej twierdzy. W rzeczywistości była to jednak przede wszystkim reprezentacyjna rezydencja i siedziba właścicieli majątku.
W XIX wieku zamek kilkakrotnie zmieniał właścicieli. W 1860 roku posiadłość kupili bracia Rohrbachowie, związani z hutą szkła w pobliskim Batorowie. W kolejnych latach budowla była przebudowywana i wzbogacana o nowe elementy. Szczególne znaczenie miała rozbudowa przeprowadzona pod koniec XIX wieku przez Helenę Klein i jej męża. W 1892 roku do zamku dołączono kaplicę pod wezwaniem Matki Bożej Królowej Pokoju. Od 1912 roku była ona dostępna również dla wiernych.
W 1929 roku zamek przejęli Misjonarze Świętej Rodziny. Zakonnicy utworzyli tutaj szkołę misyjną „Regina pacis” i kontynuowali rozbudowę obiektu. W okolicznych skałach rozpoczęto również tworzenie założenia kalwaryjnego, którego pozostałości można oglądać do dziś. W pobliżu zamku znajduje się między innymi kamienna Droga Krzyżowa z płaskorzeźbami wykonanymi w piaskowcu.
Wojenna historia Leśnej Skały jest związana również z losami cennych zbiorów. W styczniu 1945 roku do zamku trafiły rękopisy i inkunabuły z Biblioteki Uniwersyteckiej we Wrocławiu, przewiezione tam przez niemieckie władze wojskowe. Sam obiekt w czasie II wojny światowej pełnił także funkcję szpitala Wehrmachtu.
Po zakończeniu wojny zamek przechodził kolejne zmiany. W okresie powojennym działało tutaj między innymi prewentorium dla dzieci, a następnie placówka opiekuńczo-wychowawcza. W latach 50. XX wieku obiekt wykorzystywano jako dom pomocy społecznej dla mężczyzn z niepełnosprawnością intelektualną. W 2006 roku zamek ponownie znalazł się w rękach Misjonarzy Świętej Rodziny. Dzisiaj jest udostępniony turystom. Jasne kamienne mury, narożne wieże, krenelaże, ostrołukowe detale i strome dachy nadają budowli charakter romantycznej średniowiecznej warowni. Zamek został doskonale wkomponowany w skaliste podłoże, dzięki czemu wygląda tak, jakby wyrastał bezpośrednio z górskiego zbocza.
Szczególnie charakterystyczna jest wieża z ostro zakończonym dachem, która stała się jednym z symboli całej budowli. Całość otaczają drzewa i skały, a z wybranych miejsc można podziwiać panoramę Szczytnej oraz okolicznych pasm górskich.
Zamek Leśna Skała pozostaje jednym z najbardziej niezwykłych zabytków Szczytnej. Jego historia łączy dawne pruskie fortyfikacje, XIX-wieczny romantyzm, dzieje arystokratycznej rezydencji, działalność zakonną oraz skomplikowane losy okresu wojennego i powojennego. Położenie wśród lasów i skał Gór Stołowych sprawia natomiast, że jest to miejsce wyjątkowe nie tylko ze względu na historię, lecz także na walory krajobrazowe.
