07/06/2026
Będziecie u nas, to zapewne Śnieżka będzie Was kusiła. Zanim tam pójdziecie poczytajcie historię o obserwacjach pogodowych na niej.
Wcześniej zapamiętajcie namiary na nas.
petruskarpacz.com
668 177 098
Historia obserwacji i stacji meteorologicznej na Śnieżce (1602 m n.p.m.) sięga pierwszej połowy XIX wieku i tworzy jedną z najdłuższych nieprzerwanych serii pomiarowych w Europie. Losy placówki dzielą się na okres pomiarów w obiektach sakralnych i turystycznych, czas funkcjonowania pierwszej drewnianej wieży oraz erę kultowych, modernistycznych „latających spodków”. [1, 2, 3]
# # 📅 Chronologia i kluczowe etapy
[1824] Początek regularnych pomiarów w kaplicy św. Wawrzyńca
│
[1900] Otwarcie pierwszego dedykowanego budynku (drewnianej wieży)
│
[1974] Zakończenie budowy nowego futurystycznego kompleksu "Spodków"
│
[2009] Katastrofa budowlana – zawalenie się części górnego dysku
│
[2026] Ogłoszenie przetargu na generalną rewitalizację obiektu
# # ⛪ Początki obserwacji (1824–1900)
* Pierwsze pomiary: Systematyczne odnotowywanie warunków pogodowych na szczycie rozpoczęto w 1824 roku.
* Lokalizacja: Początkowo obserwacje prowadzono w surowych warunkach wewnątrz kaplicy św. Wawrzyńca oraz w tamtejszym schronisku turystycznym. [2, 3, 4]
# # 🗼 Pierwszy budynek obserwatorium (1900–1976)
* Budowa: Projekt oddzielnego gmachu powstał w 1897 roku, a prace budowlane ruszyły dwa lata później. Wszystkie materiały wnoszono na plecach, ponieważ Droga Jubileuszowa powstała dopiero w 1905 roku. [1, 3]
* Inauguracja: Obserwatorium meteorologiczne I klasy rozpoczęło oficjalną działalność 5 lipca 1900 roku. [1, 5]
* Konstrukcja: Obiekt miał formę trzykondygnacyjnej wieży o wysokości 16 metrów. Szkielet wzniesiono z bali dębowych i modrzewiowych, a ściany zaizolowano kostką azbestowo-korkową oraz łupkiem. Budowla przetrwała obie wojny światowe. [1, 3, 5, 6]
# # 🛸 Era futurystycznych „Spodków” (od 1974)
* Nowy projekt: W latach 1966–1974 wzniesiono nowy, kultowy budynek w stylu modernizmu, usytuowany na miejscu dawnego schroniska. [4]
* Architekci: Konstrukcję z żelbetu, stali, aluminium i szkła zaprojektowali prof. Witold Lipiński oraz Waldemar Wawrzyniak. Inspiracją dla kopozycji trzech dysków połączonych wspólnym trzonem były modne wówczas motywy UFO. [4, 7, 8]
* Struktura dysków:
* Dysk najwyższy: Siedziba [Wysokogórskiego Obserwatorium Meteorologicznego IMGW-PIB](https://pl.wikipedia.org/wiki/Wysokog%C3%B3rskie_Obserwatorium_Meteorologiczne_na_%C5%9Anie%C5%BCce).
* Dysk średni: Zaplecze techniczne, pokoje dla personelu oraz magazyny.
* Dysk dolny: Ogólnodostępna restauracja dla turystów. [9, 10]
* Patron: Od 1985 roku placówka nosi imię Tadeusza Hołdysa, wieloletniego kierownika stacji. [3]
# # ⚠️ Katastrofy, zamknięcie i plany odbudowy
* Katastrofa w 2009 roku: W marcu 2009 roku doszło do katastrofy budowlanej. Przez ekstremalne obciążenie śniegiem i silny wiatr (często przekraczający 200 km/h) pękły spawy konstrukcyjne i zawaleniu uległa część górnego dysku. Uszkodzenia sprawnie naprawiono w kolejnych miesiącach. [3]
* Zamknięcie obiektu: Z powodu pogarszającego się ogólnego stanu technicznego oraz braku nowoczesnej infrastruktury sanitarnej, obiekt został zamknięty dla turystów w 2015 roku. W 2020 roku kompleks wpisano do rejestru zabytków. [7, 11]
* Projekt rewitalizacji ( ): Wiosną 2026 roku [Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej](https://wroclaw.wyborcza.pl/wroclaw/7,35771,32724871,ogloszono-przetarg-na-remont-obserwatorium-na-sniezce-na-szczycie.html) ogłosił oficjalny przetarg na generalny remont. Inwestycja zakłada kompletną wymianę poszycia dachów, dostosowanie obiektu do przepisów PPOŻ oraz ponowne uruchomienie kultowej restauracji w dolnym spodku.
