14/07/2026
🏛️ Historia Pałacu w Gliśnie jest niezwykle ciekawa i bogata!
Postanowiliśmy ożywić dwie XIX-wieczne litografie przedstawiające dawny pałac i jego otoczenie. Dzięki współczesnym możliwościom możemy spojrzeć na historyczne widoki w bardziej realistyczny sposób i choć na chwilę wyobrazić sobie życie w Gliśnie sprzed ponad 150 lat. ✨
Litografie ukazują Gleissen, czyli dzisiejsze Gliśno, w czasach, gdy miejscowość znajdowała się w granicach Prus – w Prowincji Brandenburgii, rejencji frankfurckiej i powiecie Sternberg.
Grafiki zostały wydane przez Alexandra Dunckera (1813–1897) – niemieckiego wydawcę i księgarza, znanego z monumentalnej serii przedstawiającej pałace, dwory i majątki ziemskie monarchii pruskiej. Dziś jego prace mają dużą wartość historyczną i dokumentacyjną.
Litografie tego typu nie były jednak dokładnym odpowiednikiem fotografii. Pełniły także funkcję reprezentacyjną – podkreślały prestiż rezydencji, ukazując pałace w otoczeniu parków, stawów, alei, tarasów i elegancko ubranych postaci. Niektóre elementy mogły więc zostać artystycznie upiększone.
Mimo to są one niezwykle cennym świadectwem przeszłości. Pozwalają zobaczyć dawny układ pałacu i parku oraz lepiej poznać historię Gliśna i architekturę rezydencjonalną regionu. 🌳📜
Ożywione przez nas obrazy są próbą przybliżenia atmosfery XIX wieku – czasu spacerów po parkowych alejach, przejażdżek łodzią i spotkań w cieniu pałacowych drzew.
W czasie, z którym wiąże się litografia Dunckera — najprawdopodobniej około 1870 roku — Pałac w Gliśnie nie pełnił już funkcji uzdrowiska ani kasyna. Był przede wszystkim prywatną rezydencją ziemiańską rodziny von Wartenberg oraz centrum rozległego majątku rolnego.
Wcześniej, w pierwszej połowie XIX wieku, sytuacja wyglądała inaczej. Po zakupie dóbr przez berlińskiego przedsiębiorcę Israela Mosesa Henocha w 1818 roku w Gliśnie rozwinęło się modne kąpielisko lecznicze. Pałac został przystosowany do funkcji luksusowego hotelu i kasyna, a miejscowość zyskała opinię popularnego pruskiego kurortu.
Ten okres zakończył się jednak przed powstaniem litografii. W 1856 lub 1857 roku majątek przejął Hans Carl Otto von Wartenberg. Nowy właściciel zrezygnował z prowadzenia uzdrowiska i skoncentrował się na gospodarce rolnej. Pałac przebudowano oraz wyposażono jako reprezentacyjną siedzibę rodzinną — wykonano między innymi nowe stropy, schody, boazerie i kominki.
Lubniewice24