04/08/2026
„Auschwitz odbieram bardzo osobiście, ponieważ to miejsce jest częścią naszej własnej historii”.
W czerwcu 2026 roku grupa młodych Sinti z Fryzji Wschodniej w Niemczech odwiedziła były niemiecki nazistowski obóz koncentracyjny i zagłady Auschwitz-Birkenau. Wyjazd edukacyjny został zorganizowany wspólnie przez Aktion Sühnezeichen Friedensdienste (ASF), MDSM / IJBS International Youth Meeting Centre in Oświęcim oraz Erster Sinti-Verein Ostfriesland e.V. Jego celem było poznanie historii nazistowskiego ludobójstwa Sinti i Romów w Europie oraz refleksja nad tym, jak ta historia nadal wpływa na współczesność.
Dla 19-letniego Felino ta wizyta miała szczególnie osobisty wymiar. W bloku 13, przy ścianie pamięci będącej częścią wystawy poświęconej zagładzie Sinti i Romów, odnalazł nazwisko swojego pradziadka.
– Jesteśmy pierwszymi w naszej rodzinie, którzy przyjechali tutaj, by zmierzyć się z historią swoich przodków – mówi. – To właśnie dlatego, że część z nich przeżyła, mogę dziś stać w tym miejscu.
Poznawanie historii nazistowskich zbrodni skłaniało uczestników do refleksji nad ich konsekwencjami we współczesnym świecie.
– Widzimy, że pewne zjawiska zaczynają powracać. Rosną w siłę partie skrajnie prawicowe, a niektórzy ludzie gloryfikują to, co wydarzyło się w tamtych czasach. Trudno znaleźć na to słowa. Antycyganizm i antysemityzm znów przybierają na sile. Nagle wszystko znowu staje się tak niepokojąco realne – mówi 23-letni Damani.
Uczestnicy czerpią z własnych doświadczeń i historii swoich rodzin, angażując się dziś w działania przeciwko antycyganizmowi, odradzającemu się prawicowemu ekstremizmowi oraz na rzecz demokracji i pokojowego współistnienia.
– To nie jest tylko historia – podkreśla Norbert. – Musimy wyciągać z niej wnioski. Chcemy także opowiadać innym o tym, czego tutaj doświadczyliśmy i czego się nauczyliśmy.
Wyjazd edukacyjny został zrealizowany dzięki dofinansowaniu Unii Europejskiej w ramach programu „Obywatele, Równość, Prawa i Wartości” (CERV).
Projekt jest finansowany przez Unię Europejską. Wyrażone poglądy i opinie należą wyłącznie do autora(-ów) i nie muszą odzwierciedlać stanowiska Unii Europejskiej ani Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Edukacji i Kultury (EACEA). Ani Unia Europejska, ani EACEA nie ponoszą za nie odpowiedzialności.
koga .de