Andante Nature Retreat

07/06/2026

The withdrawal from noise is real...

05/06/2026

‘Mình nói gì khi mình nói về chạy bộ’


Sáng hôm đấy, không khí dậy lên mùi đất, mùi lá thông, mùi gỗ mục… Thêm vào là chút mùi rất nhạt của mưa, vì tối qua cả thung lũng được bao phủ bằng một cơn mưa rơi nhẹ nhàng, như đậu xuống đầu ngón tay, gõ êm lên mái hàng hiên.

Cả bọn hăng hái lên đường qua trại của Hoà. Vừa vui, vừa mệt. 45 độ chứ có phải đùa đâu, và dốc Lạc Dương thì không đùa với khách thành thị! Tuy nhiên, người băn khoăn thấp thỏm không yên nhất là Bi – đã bỏ quên mất cái đồng hồ thông minh ở nhà.

Cả buổi Bi như đứng đống lửa như ngồi đống rơm, rồi luôn miệng hỏi Hiếu xem đến đây đến đây mình đã bước được bao nhiêu bước, tốc độ thế nào, thời gian ra sao... Không có đồng hồ, nghĩa là không có track log, thì coi như chưa có đi bộ gì ráo, vì thành quả không được đo đếm & ghi nhận!

Làm sao mà Bi biết được hôm nay mình có ổn không, có hạnh phúc không, cơ thể có lành mạnh không, nếu thiếu cái vật ngoại thân kỳ diệu đấy? Bi thuộc týp người luôn tin rằng, cuộc sống có thể được quản lý & tối ưu hoá - optimization thông qua việc đo lường & lập kế hoạch.


Chúng ta đi trên mặt đất nhưng đâu có luôn nghĩ đến chuyện cúi xuống và xem xét cái mặt đất ấy, ngó một cách tỉ mỉ tất cả những gì ở dưới chân ta. Hoặc nếu cúi thấp xuống, hoặc hơn nữa, nằm bỏ hẳn xuống mà quan sát nó thì mỗi tấc đất ta có thể tìm thấy biết bao điều thú vị hơn không?

Thiếu các thiết bị thông minh theo dõi từng bước chân, khi cơ thể chuyển động cùng một nhịp điệu với thiên nhiên xung quanh mình, có lẽ tâm trí sẽ bớt kẹt lại ở những lo âu quẩn quanh chăng?

Tuy nhiên, thực tế thì bạn mê mải với chè chuối thơm phức, bánh flan ngọt ngào cùng bao nhiêu của ngon vật lạ khác trong trại, cuối cùng phải thú nhận mình đã lãng phí thời gian vào việc… ăn quá nhiều, hay thiếu vận động. Có lẽ cũng tương tự như ngày trọng đại, bạn quyết định mua một chiếc Apple Watch để ‘sống lành mạnh’ nhưng cuối cùng chỉ dùng nó để nhận thông báo rằng, mình đã ngồi quá lâu, đã đến lúc cần đứng dậy vậy!


Tuấn Việt bao năm nay thích những môn thời thượng, trendy: tennis, golf, motor to kềnh càng mà bạn gọi là ‘cưỡi trâu’ v.v… Mình hãi ‘con trâu’ của Tuấn Việt cùng những kỹ năng lượn tròn lượn khéo của người cưỡi trâu, có cho tiền hay các vàng cũng không dám ngồi lên.

Rồi một ngày đẹp trời, Tuấn Việt tuyên bố, em vất hết rồi, em bắt đầu chạy bộ.

‘Xưa giờ em hay kể chị những lúc em ‘đấm nhau’ với tâm trí ấy ạ. Mà dạo này bạn tâm trí, bạn ấy ngoan quá, làm em thấy thiêu thiếu. Nên em vác mình ra chạy. Lúc chạy thì mọi thứ cứ muốn em phải dừng lại. Nhưng em vẫn chạy tiếp và em thích cảm giác chiến thắng đó.

Có thể em thua nhiều lần nhưng chỉ cần một lần chiến thắng chính mình, chiến thắng những suy nghĩ cản bước mình, em vui vô kể. Em cảm nhận được sự tự do vô hạn mà kể cả việc đi du lịch hay được sống sung túc và tiện nghi cũng không mang lại được.

Giống như việc lên Andante, các bạn ai cũng bảo em phải dậy sớm để đi ngắm cảnh, để tận hưởng vẻ đẹp thiên nhiên v.v... Nhưng em chọn ngủ và tận hưởng khoảnh khắc ngủ với view đẹp nhìn từ giường ra đồi thông. Thế là đủ!

Em không phải chạy, hay dậy sớm vì ai, vì điều gì hay quan điểm định kiến gì do xã hội và mình lập nên cả. Nên em thấy mình được tự do’.


Và nhiều bạn biết Dương Trần, bạn mình & đồng chủ trại, nhưng không biết Dương là runner (không có số má). Nhiều năm trước, Dương tập tành gia nhập làng chạy. From zero to something! Những ngày chỉ mới 2km đã muốn xỉu mất, phải van xin cho dừng lại. Đến khi xin được bạn Phát Rùa cho thử 10km mà cứ được mỗi 2km phải cho nghỉ vì Dương thở ‘như choá’ - trích nguyên văn lời Dương. Tới bảy năm trước ngày mát trời đã chạy được một lèo 12km mà không phải nghỉ giữa chừng tí nào dù pace còn bèo nhèo. Giờ thì không rõ.

Vài rules của Dương:

Phương châm: Rảnh thì chạy. Không rảnh cũng bị lôi kéo đi chạy. Ờ thôi, chạy thì chạy!
Kinh nghiệm: Vì sao Dương chạy rất nhanh? Vì mình bỏ não ra cho nhẹ!

Giờ thì có lẽ Dương đã giác ngộ. Dương chạy mà như không chạy. Lại còn rủ rê người khác bám càng theo mình làm reporter. Dương kể, có khi chạy giữa những vạt sim tím và những con suối róc rách, trong khi hổn hển leo lên những con dốc, thì Dương thấy hiện ra cõi niết bàn.

Dương chạy khắp nơi. Có khi 9h tối bay ra phương Bắc để sáng hôm sau chạy. Xong thì bay về Sài Gòn, tới nhà đã 2 giờ sáng. 7 rưỡi sáng, vào văn phòng, lại nhập vào guồng quay bất tận, để lại sau lưng những ngày nắng đẹp, bánh mật ngon, xôi dẻo mía ngọt... Thế vẫn thú hơn đứng mãi ở ban công nhìn cuộc sống không! Cứ như thể như mình đang được bước (chạy) chậm lại giữa thế gian vội vã, chưa kể phần thưởng cho nỗ lực đổ mồ hôi sôi nước mắt là bao nhiêu của ngon vật lạ. Nhiều hàng ăn không tên tuổi gì nhưng chuyên canh một món mấy mươi năm, cái lưỡi Dương rất hài lòng. Lang thang ăn uống ta bà trên thế gian, thật thích!

Dương bảo, chạy bộ là môn thể thao tác động rất nhiều tới cơ, tới hệ xương khớp, thành thử ra trong khi chạy mình phải bổ sung nhiều canxi, nhiều bột nhiều đường. Nếu Sài Gòn có tồn tại một câu lạc bộ chạy bộ, rủ đi ăn quà nhiều hơn uống bia (nói chi đến rủ đi chạy), thì Dương có lẽ đã là hội viên danh dự, chủ tịch hội không chừng!

Chạy nhiều để làm gì? Chẳng để làm gì cả. Vui thôi! Chỉ là để đôi lúc ta sống ở đây mà không ở đây, hoặc sống hẳn ở một thế giới khác, hoặc được thoát tục lúc lững thững chạy giữa rừng đào cánh hoa rụng lả tả, tay cầm nắm xôi. Cuộc sống thế mà đẹp! Tất nhiên Dương hoàn toàn ý thức, vẻ đẹp này có thể xa xỉ hoặc hoàn toàn nhảm nhí đối với nhiều người khác.

Cụm từ ‘walking on air’ thường được dùng để mô tả trạng thái lâng lâng hạnh phúc.

Dương rủ, hôm nào Na & chị cùng chạy với Dương nhé? Mình không walk, mình chơi lớn, run hẳn on air cơ! 😊

Ảnh: Đố biết Dương cầm gì trong tay?
Bạn nào đoán đúng sẽ được lên trại chạy bộ.

Nhớ Tuấn Việt, Thanh Tân, Quang Thành, Quế Chi... cùng bao nhiêu bạn yêu quý khác đã hết lòng rù quến tôi cùng chạy (và đã thất bại!!)

01/06/2026

My dear child, every day with you is Children’s Day!


Gặp nhau, một trong những chủ đề mà Dương hay khoe với rất nhiều niềm vui & hãnh diện, là những ‘kỳ tích’ của Rơm.

Chẳng có gì to tát, chỉ là hôm nay Rơm đã tự đi vệ sinh được, hôm nay Rơm biết diễn tả & thông báo những nhu cầu cơ bản của mình, rất cụ thể rõ ràng dù không biết nói, hôm nay Rơm làm được thêm abc...

Những điều nhỏ bé mà khi bạn làm được sau bao năm, làm ba mẹ Rơm rơi nước mắt. Và mình, cũng rơi nước mắt. Đôi khi mình cứ sống mà quên rằng cuộc sống giản dị mà mình có mỗi ngày lại chính là niềm mơ ước của những người khác, và họ có thể phải cần đến rất nhiều phép màu để có được.

Dưới đây là những chia sẻ của hai bạn Bình Đức - Mai, là bố mẹ của Mai Kiên. Mình luôn có một sự ngưỡng mộ rất đặc biệt dành cho những bậc cha mẹ có con phải chăm sóc đặc biệt, vì mình biết đó là một hành trình gian nan, với những thử thách mà đôi khi chỉ có sự vĩ đại của tình mẫu tử, phụ tử mới có thể đi qua được. Và nhiều khi, chính họ dạy cho mình những bài học rất sâu sắc để minh soi rọi lại cách mình sống trong cuộc đời.

Ảnh: Năm đấy trại mình tổ chức trại hè cho các bé cần chăm sóc đặc biệt cùng gia đình. Một ngày nào đó, mình xăm mình làm nữa không Dương ơi?

Cám ơn các phó nháy yêu quý Quốc Bình & Hòa.

_________

2023

Đây là anh Nguyễn Mai Kiên, anh là con trai út của anh Bình Đức. Ngày này sáu năm trước, anh Bình Đức không đi uống rượu với các bạn như những lần trước, khi có một đứa con ra đời. Anh ta ngồi trên chiếc ghế trong bệnh viện, cạnh ghế là một chiếc giường ga trắng, trên giường có rất nhiều dây dợ, những sợi dây cắm vào người vợ anh ta, người đã bốn tiếng liền bị cắt xẻo lung tung để anh Kiên ra đời.

Anh Kiên có một đôi mắt đen láy, luôn mở to tròn như hai hạt nhãn. Khi anh Đức bế anh Kiên và ru ngủ theo list nhạc mà anh Kiên thích, mắt anh Kiên luôn nhìn chằm chằm vào bố. Người ta nói trẻ con cũng như chó mèo, không chịu được ánh mắt người lớn nhìn lâu. Nhưng anh Kiên có thể nhìn chăm chú vào mắt bố anh mãi.

Anh Kiên thông minh, nhưng anh không biết sợ và không biết lạ. Anh trèo leo như Tarzan, anh đi vào nhà người ta cứ như đi vào nhà mình. Mãi rồi bố anh mới hiểu, không phải là anh không biết lạ, mà anh không biết quen. Anh bị tự kỷ. Anh vẫn nhìn vào mắt cha mình mỗi đêm trước khi chìm vào giấc ngủ, như nhìn trần nhà mờ tỏ dưới ánh sáng của màn hình máy tính đang bật những bài hát anh thích.

Lời nói yêu thương nhất mà cha anh từng nói trong đời, là lúc anh ta nhắn trên facebook cho vợ khi đi bác sỹ về và người ta xác nhận Kiên tự kỷ, nhẹ thôi nhưng vẫn là tự kỷ, “bố mẹ và anh Phong chị Lam sẽ luôn yêu Kiên”.


Mỗi ngày ở nhà trẻ, khi các bạn đã về với bố mẹ, anh Kiên vẫn còn ở lại để nghiên cứu khoa học. Cô giáo dạy anh mỗi ngày hơn một tiếng để anh làm được những gì các bạn anh tự biết. Rồi anh cũng tiến bộ dần. Bố anh mềm ra như bún khi lần đầu tiên anh nhìn bố khác với nhìn cái trần nhà, và rồi khi gần ba tuổi anh đã gọi được bố, bố Đức.

Anh Kiên sẽ lớn lên và sẽ đi học được, và anh sẽ học rất giỏi, anh quá thông minh. Anh sẽ đi làm để tự nuôi sống được bản thân mình. Nhưng anh sẽ vẫn là một đứa trẻ đặc biệt và lớn lên sẽ không nhiều điều giống mọi người. Anh sẽ vui và hạnh phúc, chẳng bao giờ chộn rộn với những cái được gọi là người ta.

Nhiều năm sau này, cha mẹ anh Kiên sẽ sống ở trên núi, hoặc ở một làng chài. Cha anh, tức anh Bình Đức, nghĩ rằng khi đó anh Kiên sẽ là đứa con đến chơi với mình nhiều nhất. Anh sẽ đến thăm cha mình, hai thằng ở với nhau một số ngày, cùng nhau ngồi nhìn bầu trời, rặng núi, hay mặt biển, cả ngày chẳng cần phải nói với nhau lời nào. Có nhiều lời đẹp đẽ hay lời day dứt chúng ta có thể nói với nhau, chi bằng im lặng ngắm những áng mây xôn xao thu gom những tia nắng hồng khi mặt trời đang khuất đi sau núi, khi mặt trăng đang thản nhiên chờ đến phiên mình.

2026

Năm ba tuổi, anh Mai Kiên được bác sỹ chứng nhận là rối loạn phổ tự kỷ. Để xứng đáng với danh hiệu ấy, anh đã nỗ lực học tập rất nhiều so với các bạn, dù anh không bao giờ đồng ý đi học cả. Mỗi sáng đến trường, anh đều chống đối, cho đến khi nghe tiếng cô giáo phát ra một nốt opera "Kiênnnn.... ". May đấy không phải tên mình, bố anh mỗi lần nghe thấy đều giật mình, suýt nữa thì cũng ngồi xuống, tháo dép, cất vào ngăn tủ, lò dò vào lớp.

Ngoài thành tích học tập rèn luyện tốt, anh còn được các bạn gái yêu mến. Các bạn thích nắm tay, ôm, thơm má anh, giúp cô giáo trông anh khi cả lớp đi tham quan dã ngoại. Anh không thấy phiền mà cũng đáp lại sự quan tâm của các bạn gái. Riêng bọn con trai mà gọi, vẫy, hay chào anh, thì anh bơ. Anh không quen mấy thằng em chã chúng mày.

Hôm nay anh đã tốt nghiệp mẫu giáo, và được Hiệu trưởng ký giấy chứng nhận Cháu ngoan Bác Hồ. Quả là đáng khâm phục. Danh hiệu cao quý này bố anh chưa bao giờ đạt được.


Nhìn cái phiếu cháu ngoan bác Hồ, tôi vừa buồn cười vừa không khỏi đôi chút ngậm ngùi nhớ cái buổi chiều tối chở vợ con từ chỗ bác sỹ tâm lý về. Tự kỷ. Lúc đó tôi cảm thấy sức nặng của những niềm hy vọng nhỏ bé. Hy vọng sẽ tìm ra cách, hy vọng nó sẽ nói được, hy vọng nó sẽ tự được cái này cái kia, hy vọng nó sẽ đi học được. Hy vọng những điều mà thường thì không cần hy vọng.

Tôi không còn thấy khó chịu khi đi đâu đó mà thấy một đứa trẻ la hét, một đứa trẻ ngỗ nghịch... biết đâu thằng bé đó con bé đó giống con mình. Rồi mỗi khi vào quán ăn sáng, thấy một đứa trẻ đúng là giống con mình, tôi lại thấy xót thương. Không phải thương đứa bé mà là đồng cảm với nỗi vất vả và những niềm hy vọng nhỏ bé của cha mẹ chúng.

Nuôi mãi rồi cũng lớn. Tôi rất cảm ơn vợ mình vì đã kiên nhẫn, đã dành biết bao thời gian, đã gạt đi biết bao khoảnh khắc mệt mỏi và chán nản, lại đứng dậy, xuống nhà, dắt xe ra đường, đưa con tìm đến một cô giáo mới nào đó, tìm một lời khuyên mới nào đó, tìm một cuốn sách mới nào đó. Tôi cũng cảm ơn bản thân mình, vì đã giữ cho mặt nước yên ả, cho những niềm hy vọng chỉ là nhỏ bé, lăn tăn gợn sóng, không được lớn lên quá khỏi sự thật.

Thằng bé đã nói được nhiều hơn, chủ động nói hơn, nói được câu dài hơn, dù dài có nghĩa là năm từ đổ lại. Nó thậm chí đã có thể đánh vần đọc chữ. Không cần thiết phải cho nó đúp mẫu giáo mà tiến tới chinh phục đỉnh cao tiếp theo là vào lớp một. Hy vọng. Tôi chưa hiểu nó sẽ đáp ứng ra sao với cái thế giới vĩ đại của lớp tiểu học.

Thằng bé rất đáng yêu. Dù nó ngốn nhiều thời gian và công sức, nhưng mỗi khi nó đạt được một thành tựu nào đó, vài hôm, vài tuần, vài tháng, một thành tựu mới nào đó sẽ lại khiến cho bố mẹ nó rạng rỡ niềm vui.

You will always have a lucky star
That shines because of what you are
Even in the deepest dark
Because your aim is true
And if I could only have one wish
Darling, then it would be this
Love and happiness
For you
(Love and happiness - Mark Knopfler & Emmylou Haris)

Là con trai của bố, Mai Kiên cũng sẽ có một ngôi sao xanh may mắn cho mình. Ngôi sao lúc nào cũng ở đó, có những khi nó long lanh khi trời trong, có những khi nhiều ngày mây mù bao phủ. Nó vẫn luôn ở đó.

Nguyễn Bình Đức

29/05/2026

The fear of having to deal with the soul


Nửa đêm về sáng, một cuộc trò chuyện làm tôi thao thức.

Hơn mười năm cùng trại, tôi nhận được bao nhiêu là chia sẻ. Những cuộc đối thoại đôi khi cho mình biết thêm về phần đời của người mình cùng trò chuyện, về những thứ thuộc về họ mà ta không bao giờ có thể biết được, hoặc chỉ biết một cách rất thản nhiên, nông cạn… Họ vị tha, rộng lượng, tế nhị hay hẹp hòi, cố chấp; họ cũng có khi là sự giản dị mà lịch duyệt; họ là đời sống cô đọng, là những trang đời sống động, không chính thống nhưng lôi cuốn, dễ cảm, gần gụi…

Và cũng không ít lần, là vô số những nỗi buồn. Ở mỗi gương mặt non trẻ đã tiềm tàng những nếp nhăn, ở mỗi nụ cười đều ẩn giấu sẵn sự mệt mỏi và ở mỗi ước mơ đều chứa đựng sẵn niềm thất vọng… Và bao nhiêu đau đớn.

Những người bị thương tổn tâm hồn, là nỗi đau rất khó chữa lành. Họ luôn cảm thấy mình mắc một lỗi nào đó, ngay cả khi điều đó rất vô lý. Làm sao để thuyết phục rằng họ có thể hồi sinh từ nỗi đau của mình, và rằng không có vết thương nào là không hàn gắn được? Riêng tôi, tôi tin là con người có thể biến nỗi đau thành sức mạnh, dù rằng điều đó cần thời gian. Thường thì người ta không thể khỏi bệnh hoàn toàn. Nỗi đau không thật sự biến mất. Nó ẩn nấp ở đáy sâu tận cùng trong ta, nhưng để mình trở lại với cuộc sống, tiếp tục con đường của mình, không phải là điều bất khả!

Một kiếp sinh, đến được trong đời là một kỳ tích. Vì con đường chạm được vào sự sống thật gian nan, và quãng thời gian được ôm ấp bởi sự sống thật kì diệu. Vậy mà, để kết thúc, thì sao lại nhanh chóng và dễ dàng?

Dòng đời cứ mải miết như thế, cuốn theo những đợt thuỷ triều.

Có bao nhiêu người khác nữa từng chết đuối?

Tôi cũng đã từng suýt chết đuối như thế. Lúc mất đi một trong những người thân yêu nhất của cuộc đời mình, người gần gũi nhất với tâm hồn mình. Khi đó, nỗi sầu khổ là biển cả tạo nên bởi nước mắt, nhấn chìm mình xuống. Vị mặn phủ kín vực sâu tăm tối mà mình bắt buộc phải bơi qua bằng chính sức của mình. Cần phải có thời gian mới rèn được sức chịu đựng. Có những ngày cánh tay tôi vẫy vùng trên mặt nước, tôi tưởng mình sẽ ổn, bờ không còn ở quá xa, thì ngay sau đó, một cơn sóng của đau buồn bất ngờ đổ ập xuống nhấn chìm tôi, và tôi bị dạt lại về nơi bắt đầu một lần nữa, chống chọi để vượt lên đầu ngọn sóng, kiệt sức, chìm trong sự thê lương của mình, rồi lại nỗ lực ngoi ngóp bò lên.

Bờ ở trên kia, ngay trước mắt mà sao quá xa…


Bạn viết,

‘Em thấy mình thật là tệ!

Nhìn hoàn cảnh của Dương, nhìn bao trường hợp khác với những nỗi đau đớn & thử thách trong cuộc sống, em thấy nỗi đau của mình thật nhỏ bé, vậy mà sao em vẫn không thể vượt qua nó? Không thể mạnh mẽ, lạc quan, như Dương, như bao người khác?

Ai cũng bảo, cuộc đời em may mắn, nhưng sao em lại cứ dằn vặt đau khổ, cả hèn nhát nữa để chui ra khỏi cái kén của mình. Em không thể, và không muốn gặp gỡ ai, không bạn bè nói chi đến tâm giao vì em biết, dẫu ai có gần mình đi nữa, thì cũng sẽ mệt mỏi & chán ngán năng lượng tiêu cực mà mình mang lại.

Câu hỏi của chị làm em rơi nước mắt.

Em không có vấn đề gì về tài chính, đời sống vật chất thong thả. Cuộc đời riêng, em gặp sai người nhưng đôi lúc lại tự nghi ngờ, không biết có phải lỗi tất cả tại mình, tự trách mình, có nên chăng chỉ an phận sống tiếp. Nhưng chị ơi, những cơn sóng của đau buồn cứ ngày càng dìm em đến gần tận đáy như hôm nay…’


Tôi nhìn thấy không ít bóng mình thấp thoáng đâu đấy trong những dòng bạn gửi.

Lại nhớ một khái niệm về ‘liệu pháp ý nghĩa’ của Viktor Frankl, nhà thần kinh và tâm lý học, tác giả quyển ‘Đi tìm lẽ sống’ - Man’s searching for Meaning. Quyển sách này có đề cập đến một hiện tượng tâm lý khá phổ biến của con người ở xã hội hiện đại ngày nay, tạm gọi là ’trạng thái tồn tại chân không’ hay nói cách khác, là cảm giác vô nghĩa trong cuộc sống. Đây là trạng thái tâm lý của những người ‘có đủ điều kiện để sống, nhưng không có lý do để sống; họ có phương tiện sống, nhưng không có mục đích sống’.

Đọc sách, hay lắng nghe vì thương, vì thật sự quan tâm với cả trái tim, không phải do tham vọng trị liệu to tát gì, và người đang cần được lắng nghe cũng không nên kỳ vọng nó sẽ giúp bạn chữa lành những tổn thương bên trong bạn. Cuối cùng, tôi cũng chỉ cố gắng đưa ra một thông điệp rằng, chúng ta, có thể ai cũng cần có những khoảng lặng soi rọi lại bản thân mình, lắng nghe đứa trẻ ở bên trong mình, dịu dàng hơn với những nỗi đau của mình và bao dung hơn với những lỗi lầm của người khác.


Ảnh chụp năm nào ở Aix en Provence. Hôm đấy trời mùa hè xanh thẳm, nắng thật vàng, mà tôi có nhìn thấy gì đâu! Thế giới lúc đấy chỉ là tối tăm & vô nghĩa.

Cho đến khi bước ra một hàng hiên giữa nắng chan hoà, đập ngay vào mắt mình là những dòng này, như thể có ai vừa gỡ bỏ bức màn che mắt mình, gõ vào đầu mình cho tỉnh cơn mê… Và nước mắt dàn dụa.

Nỗi sợ hãi giết chết tâm hồn, nhưng nỗi sợ hãi phải tự đối diện với những nỗi đau trong tâm hồn mình, để tự đứng dậy, mới thấm thía.

'Love, there is no
First death, and never
Has there been
A last death'

29/05/2026

Thư phương xa
Hà Nội


Hà Nội vừa mới dịu mát được đôi hôm nay. Mấy hôm trước thì thật không biết dùng từ gì để hình dung. Chỉ mười phút phi xe như bay ngoài đường lúc sáu rưỡi sáng để bắt bus đi làm, đủ làm em choáng váng sốc nhiệt nguyên ngày. Mười phút transit từ bus sang xe máy về nhà lúc năm giờ chiều lại làm em sốc nhiệt thêm lần nữa. Mấy chục năm sống ở Hà Nội, trải nghiệm lần đầu trong đời em, kinh hoàng tưởng chừng như cơ thể đã sắp hết sức sống đến nơi, không còn đẳng nhiệt nổi.

Mùa hè Hà Nội đã bắt đầu từ cuối tháng ba rồi chị. Cứ đi qua đi lại, nóng vài hôm, man mát vài hôm, tầm tháng nay thì chỉ còn nóng và cực nóng. Ngay ngày đầu đợt nóng, người Hà Nội đã phải ở trong phòng điều hoà cả ngày nếu không muốn làm Tôn Ngộ Không! 🙂

Nóng vậy mà đang mùa rộ hoa hồng kit, hoa chùm nho nhỏ xinh xinh mà cành ngắn ngủn, có lần em mang về trại rồi ấy, chị Lê còn nhớ không? Cây hồng cổ Sapa trên ban công tầng năm nhà em cũng đua bông tua tủa bất chấp nắng 50 độ. Em tưởng chúng nó phải lìa cành hết cả, vậy mà vài gáo nước lúc tối muộn vẫn đủ cho cả vườn cầm cự và khoẻ mạnh.

Mùa hè phương Nam của các bạn & chị Lê "hè" quá, nhìn mà bồi hồi nhớ thời xưa xửa xừa xưa ngày nhỏ, nhớ những mùa hè thuở còn đi học. Trẻ con xóm em hay lấy nhụy bông phượng chơi chọi gà, lại còn lấy mấy cánh hoa non gặm ăn rau ráu, làm bươm bướm ép vào vở. Em mong chờ hè để về Hải Phòng tuần sau. Cả phố giờ chắc đâu đâu cũng đỏ rực hoa phượng rồi…

Công việc trại mình còn nhiều bề bộn lẫn lo toan, em mong Dương Trần, Na, anh Hoà, Ly Kha, chị Lê cùng các bạn luôn giữ gìn sức khoẻ để chân cứng đá mềm, giữ được trại luôn vận hành theo ‘tinh thần Andante’ bao năm nay của mình. Trại nên tự sinh tồn và dần xa vòng tay ‘mẹ Lê’ để trưởng thành.

Chị cùng các bạn luôn khoẻ và vui, chị nhé!

Hương Thảo
5.2026

_______

Mùa hè phương Nam cùng ‘Bầy phượng vỹ khác thường’ của Nhã Ca, nghe lại ‘Ngày tháng hạ’ cũ của Phạm Duy.

Và Sài Gòn bắt đầu mưa...

25/05/2026

Andante Angels
10 năm Bơ & Michu


Chị à... 🌿

Chiều em dẫn Bơ Mi đi ăn gần nhà, hai bạn cũng mê món Tây. Em nói, mẹ về Đà Lạt làm việc vẫn mong dẫn ngoại với Bơ Mi lên chơi với mẹ.

Michu trả lời, Con chỉ thích ở trại Andante thôi!

Vì đã lâu, và nghĩ các bạn lớn lên liệu có thay đổi, em hỏi một câu dò ý: Trại chỉ có suối, rừng và bếp, Michu có chán không con?

Michu tròn xoe mắt lên kiểu ngạc nhiên phản đối: Ủa mẹ? Noooo, có rất nhiều sách, có màu vẽ, bài uno, có bếp đốt lửa, có Lem có Lọ... có vườn nữa, vui mà mẹ!

Mẹ Michu tan chảy, em khoái quá nghĩ hời ơi đúng bạn thân của mẹ. Chơi hợp gu với mẹ quá 🤭

Rồi Michu đố anh Bơ: Đố anh Hai kể tên một em chó bất kì ở Andante.

Bơ nói vanh vách: Lọ nè, Lem nè, cùng một bạn xám đen anh không nhớ...

Đã 10 năm. Bơ & Michu sắp là bạn của mẹ mất rồi!

Miên.
5.2026

22/05/2026

Về chốn thư hiên
(3)


Tuổi thơ, thư viện đối với tôi ý nghĩa hơn bất kỳ nơi nào khác, cạnh ngôi nhà của mình. Từ khi là đứa trẻ năm tuổi, đây đã là nơi chốn yêu thích của tôi, và luôn phải hát tặng các cô thủ thư một bài rồi mới được mượn sách, bài hát con gà con vịt vớ vẩn gì đấy…

Nhờ thư viện cùng cha tôi, tôi biết chữ, và dần nuôi dưỡng tình yêu với sách vở. Dù cha không còn bên cạnh, tôi vẫn tiếp tục tìm kiếm hình bóng của ông trong thư viện, tiệm sách, khi mở sách & xem biên mục ghi phía sau. Đọc những quyển sách cha tôi từng đọc, khiến tôi cảm giác ông vẫn còn đây, bên cạnh mình.

Hồi bé, thật tuyệt được ngồi trong lòng hay gối đầu lên tay cha nghe kể chuyện: Guilliver ở xứ khổng lồ & tí hon, Robinson ở hoang đảo, và một chuyện (bịa) khác về con rồng sống trong nhà thờ Đức Bà mà tôi sái cổ. Cả câu chuyện về một hạt na nhỏ xíu nhảy trong chiếc nồi úp, nhớ mãi đến giờ…

Tới khi lớn hơn một chút, lên sáu, bảy tuổi, cha đưa tôi vào thư viện của trường đại học nơi ông dạy, chỗ duy nhất có máy lạnh thời đấy, chỉ cho xem danh mục các tấm thẻ trong một cái tủ gỗ xinh đẹp kỳ lạ có nhiều ngăn kéo nhỏ, mỗi ngăn kéo đánh dấu bằng một chữ cái.

‘Bên trong đó, con sẽ tìm thấy bí mật của cả vũ trụ’, cha nói. Ông mở ngăn kéo ghi chữ L tên tôi ra, bên trong có hàng tá, hàng tá những tấm thẻ đục lỗ. ‘Mỗi tấm thẻ là có bao nhiêu điều để con mở ra cả thế giới đấy, sao con không thử ngó qua xem. Thể nào con cũng tìm thấy điều gì thú vị!’

Cha dạy tôi làm thế nào để tìm các manh mối tiếp theo, dẫn tôi tới các biên mục, rồi dẫn tới kệ sách để tìm được chính xác quyển mình muốn giữa những kệ sách bủa vây cao ngất đối với một đứa trẻ & những tên sách in trên gáy lên tiếng mời gọi. Một trò đi tìm kho báu kỳ diệu!

Bên những quyển sách, trò chơi này của hai cha con êm đềm như dòng nước sông chảy ở quê nội hồi đấy. Ký ức trẻ con của tôi vẫn giữ rất rõ khung cảnh trang nhiêm, tĩnh lặng mà êm ái, với những độc giả say mê đến nỗi không nhận ra mùa mưa tràn trề đã về ngoài kia. Và kho sách yên bình, nơi những quyển sách ít được mượn ngủ im lìm.


Từ nhỏ cha tôi mình đã dạy rằng: phải yêu quý sách, sách là tri thức. Sau đó mình biết thêm: tri thức là sức mạnh. Bởi vậy mình luôn trân trọng ai đó tặng mình một quyển sách. Điều đó giống như họ tiếp thêm cho mình sức mạnh, thêm tình yêu đối với cái cõi đời ô trọc này. Ừm, một quyển sách hay có thể lôi tuột mình khỏi thực tại, khỏi muộn phiền, khỏi những chán chường quá đỗi quen thuộc.

Khi tôi đọc sách, thế giới xung quanh bỗng trở nên tĩnh lặng lạ thường, được ẩn mình giữa các dòng chữ. ‘Anh có hai đời sống: Một, mở mắt ra, nhìn ngắm thế thới, được biết đến bởi những người muốn biết đến anh, và một thế giới khác, một cuộc đời khác diễn ra trong bí mật’. Tôi nghiệm ra rằng, có thể chúng ta sẽ chẳng bao giờ hiểu được hết những người yêu thương xung quanh mình, ngược lại họ cũng chẳng thể hiểu hết về chúng ta. Dù đau lòng, nhưng đó là sự thật. Chỉ có niềm an ủi: Khi đọc những câu chuyện của người khác, tôi cảm thấy mình không đơn độc.

Hồi còn trẻ, tôi tin vào ‘liệu pháp sách’. Quyển nào có thể làm bớt đau một trái tim đang tổn thương, nên đọc gì vào một ngày đầu đông khi sương giá bắt đầu rơi, quyển tiểu thuyết hay trinh thám nào giúp bạn chạy trốn thực tại, đối mặt với nỗi đau v.v…

Ngày còn bé, tôi đã là một con mọt sách, ngấu nghiến tất cả các thể loại trên kệ sách của cha mẹ ở nhà: Hài kịch Molier, Shakespeare, Trà hoa nữ, Y học tâm ca… cho tới Nhà thờ Đức bà Paris, Chuyện tình của chàng sinh viên người Đức… cho tới khi cha tôi quyết định tôi đã đủ lớn để có một kệ sách của riêng mình.

Sau này lớn lên, có nhà riêng - một nơi chốn nào đấy mà tôi gọi là nhà, thì sách tràn lan mọi nơi. Kệ sách hết chỗ, sách nằm trên sofa, trên bàn làm việc (tôi không đọc sách được trong lúc làm việc nhưng để ngắm nghía thì cũng thư giãn vô cùng), thi thoảng gặp tai nạn dính tèm lem nước sốt trên bàn ăn hay phấn & mascara trong nhà tắm…

Người yêu tôi không bao giờ phàn nàn về sách vở bỏ lung tung lộn xộn khắp mọi nơi trong nhà, về sách đã mua chất đống để dành mà chưa có giờ đọc (‘Phải mua ngay để dành, nhỡ tuyệt bản mất thì sao! Có giờ em sẽ đọc’.) Mà khi nào có giờ, thì chưa biết!!! ‘Một số phụ nữ cần trang sức, em thì cần sách’, anh nói.


Trong tủ sách của tôi hồi đó có nhiều bản của Hoàng tử bé. Bản mua ở Paris trong nhà sách cũ, vỉa hè rợp bóng cây, bản từ Berlin trong một nhà sách to lộng lẫy, nhiều bản từ Việt Nam… Hoàng tử bé bắt đầu với một cậu bé thích vẽ những hình đơn giản. Mỗi khi cậu khoe với người lớn, chẳng ai hiểu gì! Tôi hiểu cảm giác mà cậu cảm thấy; chẳng ai hiểu được nỗi đau của mình. ‘Đó thật là một nơi bí ẩn, vùng đất của những giọt nước mắt’ (bản dịch Bùi Giáng). Những dòng từ trang sách hoá ra lại có thể an ủi tôi nhiều hơn những ngôn từ sáo rỗng của những người thân… ‘Người ta chỉ có thể nhìn thấy rõ ràng bằng trái tim của mình. Đôi mắt thường mù loà trước những điều cốt tử’. Cuốn sách đưa tôi đến một thế giới khác, đến một nơi khiến tôi quên đi tất cả.

Dường như mỗi chúng ta đều có một hoặc vài quyển sách gối đầu giường. Những quyển sách mà khi mở ra, mình biết rằng mình không hề đơn độc.

Quyển sách của bạn là gì?

Ảnh: Cám ơn Mai, bạn nhỏ Hoàng Dương, Gia Minh cùng các bạn.

19/05/2026

16/05/2026

Andante Angels


'Mùa hè của em có mây xanh khắp trời,
Nắng lung linh khắp nơi cây cành chen lá hoa.
Mùa hè của em có mây giăng cuối trời,
Gió đưa mưa đến chơi cho mùa hè thắm tươi'.

Ghé trại lần thứ n, vẫn chỉ những trò chơi rất cũ.

Ăn gói mì, bát cơm nguội với chà bông cầm hơi vậy mà chúng nó - được gọi là gà công nghiệp thành phố, đủ sức ngày leo lên đồi mấy chục bận, vác cây, nhặt lá xây tổ giùm cho chim, xây lều thổ dân… (lều hở bốn bề, không có cửa chính mà quá trời cửa sổ, vậy chứ có cả 'chuông điện tử' chạy bằng mồm đàng hoàng!)

Rồi nhặt lá thông về nhóm lửa để khói bay lên mù trời, quẩn quanh với mấy bạn chó thân thiện Lượm, Lọ, Lem, Sữa, Lạc, Thóc…, đi lượm gỗ mục về nhóm lửa nướng khoai cháy thành than sót lại tí nhân vàng ruộm bên trong mà giành ăn, mồm miệng nhem nhuốc muội than và vẫn ngon như chưa từng được ăn khoai bao giờ!

Rồi lại chạy lên đồi để nhặt kiếm quả thông khô rồi về "hô biến" thành giống thông đỏ nghe chúng nó tự đồn là sắp tuyệt chủng, chán thì gầy sòng oánh bài cũng cãi vã ầm ĩ như mấy con gà mái, vẽ những bức tranh nguyệch ngoạc không theo trường phái nào, chúi đầu đọc sách hoặc rù rì kể chuyện ma, rú lên xong túa chạy ra bếp giành nhau một củ tỏi, chán lại ra vườn hái mấy rổ dâu chín đỏ, chí choé giành quả này của tui, quả ốc sên ăn nửa quả kia mới là của bà, tui thấy trước, thấy từ hôm qua, hớn hở vác về lán rồi tự rửa, tự chế biến ra món sinh tố theo tỉ lệ :1 dâu, :10 đường, :12 sữa đặc, khi uống còn nghe lạo xạo đất với cát, ai pha (phá) đứa đó tự uống, chứ bắt mẹ uống là… ói toàn phần.

Có từng đó thứ mà hết tháng hết ngày.

Về trại, là hội hè miên man!

Thụy Dương

15/05/2026

Industrial Talk
There's nothing stronger than a soft soul


I clean hotel rooms. Marriott downtown. Nine years. Same floor. Same rooms. You see everything people leave behind. Trash. Clothes. Tips. Sometimes notes. Last March I started noticing Room 412. Every Monday. Same guest. Business traveller. Never left a mess. Always left a five-dollar tip. Folded under the coffee cup. Every single Monday for three months.

Then the tips stopped. Week fourteen. Still Monday. Still Room 412. But no tip. Just the room. Cleaned exactly like before. Bed made. Towels folded. Like he was trying to make my job easier.

Week fifteen. Same. Week sixteen I found a note. Written on hotel stationery. "I'm sorry I can't tip anymore. Lost my job two weeks ago. Still have to travel for interviews. Using points to stay here. Thank you for everything." The note was signed "Michael." I'd cleaned his room for sixteen weeks. Never knew his name until then. I wrote back. Left it on the desk. "Michael. Don't worry about tips. Good luck with interviews."

Next Monday.Different note. "Thank you. Interview in Columbus didn't go well. Three more scheduled. Running out of clean shirts. Hotel laundry is expensive. Doing my best." I found his shirts. Four dress shirts. Hanging in the bathroom. He was hand-washing them in the sink. Drying them on hangers. They were wrinkled. Water-stained. You can't interview in shirts like that. I took them. Brought them to our laundry. Told them it was for a guest. Priority. They cleaned and pressed them. Perfect.

I hung them back in his closet. Left a note. "Laundry included this week. Good luck." Week eighteen. New note from Michael. "I don't know how to thank you. Got called back for a second interview. The company in Denver. Wearing one of the shirts you cleaned. Feeling more confident. You didn't have to do this." He was right. I didn't. But I kept thinking about him. Hand-washing shirts in a hotel sink. Trying to look professional while falling apart. Using his last points to keep searching.

Week twenty. Room 412 was empty. No checkout. No note. Just gone. I asked the front desk. They checked. "Checked out Friday. Points ran out. Couldn't extend." I felt sick. Didn't even get to say goodbye. Didn't know if he got the job. If he was okay. If those cleaned shirts helped. Just gone. Like twenty weeks of notes meant nothing.

Two months later. Front desk called me. "Someone's here asking for the housekeeper on the fourth floor. Says he stayed in 412." I went down. It was Michael.

Wearing a suit. Good one. New. He saw me. Smiled. "I got the job. Denver. Start next week. I came back to thank you in person. You kept me going when I had nothing. Those shirts. Those notes. It mattered." He handed me an envelope. Inside. Three hundred dollars. "For all the tips I couldn't leave. For the laundry. For seeing me as a person when I felt invisible." I tried to give it back. He refused. "You helped a stranger who couldn't pay you. Let me pay you now."

Then: "I was ready to give up. Week seventeen. No money. No interviews. No hope. Your note saved me. Literally saved me." He pulled out another note. The one I'd left. "Laundry included this week. Good luck." Folded. Worn. Like he'd read it a hundred times. "I kept this. In my wallet. Every interview. Every rejection. I'd look at it. Someone believed in me. Someone I'd never even met. That was enough. To keep trying. To not quit. You gave me that." He started crying. Right there in the lobby. "Thank you."

I still clean Room 412. Different guests now. Different tips. Different messes. But I look at every room differently now. That suitcase? Someone's trying to get somewhere. Those wrinkled shirts? Someone's doing their best. That empty minibar? Someone's counting every dollar. I learned something from Michael. Hotel rooms aren't just rooms. They're where people go when they're between. Between jobs. Between lives. Between giving up and trying one more time.

And sometimes the person who cleans that room — who sees the hand-washed shirts, who reads the notes — can be the difference. Between quitting and continuing. Not because of money. Not because of laundry. Because someone saw you struggling and said: I see you. You matter. Keep going. That's not hospitality. That's humanity. And it doesn't cost anything. Except attention. Except caring. Except noticing that the business traveller in Room 412 isn't just a guest. He's Michael. And he's trying.

And sometimes that's all someone needs to hear. You're trying. I see it. Keep going.

(From unknown author on Threads)

________________

Thông thường, các khách sạn Marriott business có sẵn bộ đồ ủi quần áo cho khách trong phòng. Nhưng thôi, đấy không phải là chủ ý.

Trong ảnh là một trong những Marriott, nhưng không phải cho khách business mà là leisure - người đi nghỉ ngơi. Dù sao đi nữa, tôi yêu cảm giác ấm áp, đơn giản mà chân thành nó mang lại. (Nguồn: Mandapa, a Ritz-Carlton Reserve).

Câu chuyện giúp tôi giữ được lòng yêu nghề, dù đã ít nhiều mai một sau mấy thập kỷ lăn lộn. Và cả sự tin tưởng vào cuộc đời, rằng các giá trị như lòng can đảm, lòng tốt, sự tử tế... để giúp mình chia sẻ & đương đầu với những khó khăn, ngay trong những giờ phút tăm tối nhất.